İnsanın pulu ağlından çox olarsa, var-dövlət onun üçün nemət olmaqdan çıxıb imtahana çevrilə bilər.

Pul insana imkan verir, amma ağıl həmin imkanı necə istifadə etməyi öyrədir. Ağıl yoxdursa, çoxlu pul insanı böyütməz; əksinə, onun xasiyyətindəki çatışmazlıqları daha görünən edər. Özünü idarə edə bilməyən insanın əlində böyük sərvət bəzən böyük səhvlərin vasitəsinə çevrilir.

Ağıllı insan pulun sahibidir, pul onun sahibi deyil. O bilir ki, var-dövlət insanın dəyərini müəyyən etmir. İnsanın əsl zənginliyi onun əxlaqında, düşüncəsində, mərhəmətində, dürüstlüyündə və insanlara münasibətindədir.

Pulu çox olub ağlı az olan insan hər şeyi pulla həll edə biləcəyini düşünə bilər. Amma həyatın elə məsələləri var ki, onları nə pulla almaq, nə də pulla geri qaytarmaq mümkündür: itirilmiş etibar, səmimi dostluq, hörmət, vicdan rahatlığı və zaman.

Ən təhlükəlisi isə insanın pul artdıqca özünü hamıdan üstün görməsidir. Çünki sərvət insanı yüksəldə də bilər, təkəbbürə də sürükləyə bilər. Burada fərqi yaradan pulun miqdarı yox, insanın ağlı və mənəviyyatıdır.

Ona görə insanın cibindəki puldan əvvəl beynindəki düşüncə, ürəyindəki mərhəmət və davranışındakı ədalət zəngin olmalıdır.

Çünki pul insanın imkanını artırır, ağıl isə həmin imkanın istiqamətini müəyyən edir.

Vəli Əliyev

Milli Mənəviyyat
müstəqil, beynəlxalq qəzetinin
Baş redakroru.