Almaniyada son illərdə AfD – “Almaniya üçün Alternativ” partiyasının siyasi çəkisi xeyli artıb. 2025-ci il Bundestag seçkisində AfD 20,8 faiz səs toplayaraq 152 mandat qazandı. 2021-ci illə müqayisədə parlamentdəki yerlərinin sayı ciddi şəkildə artdı.

2026-cı ilin sentyabrında keçirilən müxtəlif sorğularda isə AfD təxminən 27–30 faiz arasında göstərilir. Bu rəqəmlər partiyanın hazırda Almaniyanın ən güclü siyasi qüvvələrindən birinə çevrildiyini göstərir.

Ancaq bir məsələni unutmaq olmaz: sorğuda birinci olmaq avtomatik olaraq hökumət qurmaq demək deyil. Almaniyada hökumətin formalaşması üçün Bundestagdakı çoxluq və koalisiya razılaşmaları mühüm rol oynayır.

AfD nə istəyir?

AfD-nin 2025-ci il seçki proqramında əsas məsələlərdən biri miqrasiya siyasətinin sərtləşdirilməsidir. Partiya qeyri-qanuni miqrasiyanın qarşısının alınmasını, sərhəd nəzarətinin gücləndirilməsini və Almaniyada qalmaq hüququ olmayan şəxslərin geri göndərilməsini müdafiə edir.

Partiya həmçinin Avropa İttifaqının hazırkı quruluşunu tənqid edir, Almaniyanın milli səlahiyyətlərinin artırılmasını istəyir və Aİ-nin gələcək istiqamətinin dəyişdirilməsini təklif edir.

Xarici siyasətdə isə AfD Rusiya ilə münasibətlərin bərpasını, Rusiyaya qarşı sanksiyaların dəyişdirilməsini və Ukraynanın NATO və Aİ-dən kənarda neytral statusda olmasını müdafiə edir.

İqtisadi sahədə isə vergilərin və bürokratik yükün azaldılması, enerji qiymətlərinin aşağı salınması və nüvə enerjisindən istifadənin bərpası kimi təklifləri var.

Bəs “AfD-yə səs verənlərin 80 faizi türk və rus kökənlidir” fikri doğrudurmu?

Mövcud araşdırmalar belə bir nəticəni təsdiqləmir.

DeZIM İnstitutunun 2025-ci il Bundestag seçkisi ilə bağlı araşdırmasına görə, Türkiyə və MENA mənşəli seçicilərin AfD-yə səs vermə ehtimalı digər seçicilərlə müqayisədə 9,4 faiz bəndi aşağı olub. Keçmiş Sovet İttifaqı mənşəli seçicilər arasında isə AfD-yə səs vermə ehtimalı 19,4 faiz bəndi daha yüksək olub.

Deməli, rusdilli və keçmiş sovet ölkələrindən olan seçicilər arasında AfD-yə dəstək nisbətən yüksək olsa da, bunu “AfD seçicilərinin 80 faizi türklər və ruslardır” kimi təqdim etmək düzgün deyil.

AfD hakimiyyətə gəlsə nə dəyişə bilər?

Ən böyük dəyişikliklərdən biri miqrasiya siyasətində ola bilər. Sərhəd nəzarətinin gücləndirilməsi, sığınacaq qaydalarının sərtləşdirilməsi və ölkədə qalmaq hüququ olmayan şəxslərin deportasiyasının artırılması gündəmə gələ bilər.

Lakin türk və ya rus mənşəli olmaq öz-özlüyündə deportasiya səbəbi deyil. Almaniya vətəndaşı olan şəxsin hüquqi vəziyyəti ilə Almaniyada müvəqqəti yaşayan və ya sığınacaq statusunda olan şəxsin vəziyyəti eyni deyil.

AfD-nin hökumətdə böyük təsir əldə etməsi Almaniyanın Rusiya-Ukrayna siyasətinə və Avropa İttifaqı ilə münasibətlərinə də təsir göstərə bilər. Lakin belə dəyişikliklərin həyata keçirilməsi Almaniyanın konstitusiyası, parlamenti və Avropa hüququ ilə bağlı müxtəlif məhdudiyyətlərdən asılıdır.

Əsas nəticə

Bu gün AfD-nin Almaniyada əvvəlki illərlə müqayisədə daha güclü siyasi mövqeyə sahib olduğu görünür. Lakin onun sorğularda yüksək nəticə göstərməsi hələ avtomatik olaraq federal hökuməti idarə edəcəyi anlamına gəlmir.

Burada ən vacib məsələ mənşə ilə vətəndaşlığı, siyasi şüarlarla real hüquqi imkanları bir-birindən ayırmaqdır.

Almaniyada yaşayan türk, rus, azərbaycanlı və digər mənşəli insanlar üçün də əsas məsələ siyasi xəbərləri şayiələrdən deyil, real seçki nəticələrindən, qanunlardan və rəsmi proqramlardan öyrənməkdir.

Siyasi proseslər dəyişə bilər, amma faktları düzgün bilmək insanın öz qərarını daha sağlam verməsinə kömək edir.

Milli Mənəviyyat müstəqil, beynəlxalq qəzetinin Almaniya təmsilçisi
Təbriz Qabiloğlu