İnsan ömrü münasibətlər üzərində qurulmuş bir yolçuluqdur. Bu yolun enişli-yoxuşlu məqamlarında qarşımıza müxtəlif simalar çıxır: bəziləri əlindən tutub bizi ayaqda saxlayır, bəziləri isə ayağımızın altına daş qoyur. Həyatın ən böyük imtahanlarından biri də dostu düşməndən ayırmaq bacarığıdır.
Dost – dar gündə çiyin verən, sevincinə ürəkdən şərik olan, uğuruna səmimi qəlbdən sevinən insandır. Dostluq maddi maraq üzərində deyil, mənəvi bağlılıq üzərində qurulur. Çünki həqiqi dost sənin qazancına deyil, qazandığın dəyərlərə sevinər. O, sənin yüksəlişində özünü ucalmış sayar.
Düşmən isə çox zaman uzaqda deyil. O, bəzən ən yaxın çevrədə, ən şirin təbəssümün arxasında gizlənə bilər. Zahirdə gülümsəyib, daxildə paxıllıq bəsləyənlər cəmiyyətin görünməyən təhlükəsidir. Onların məqsədi sənin səhvini düzəltmək deyil, səhvinlə səni gözdən salmaqdır. Onlar susar ki, büdrəyəsən. Onlar baxar ki, yıxılasan. Onlar gözləyər ki, kölgədə qalasan.
Həqiqi dost isə səni qorumaq üçün hətta narazılığını belə gizlətməz. Səhvini üzünə deyər, amma səni alçaltmaq üçün yox, ucalmaq üçün. Çünki dostluq təriflə deyil, səmimiyyətlə möhkəmlənir. Hər deyilən xoş söz dostluq deyil; bəzən acı sözlər ən şirin həqiqətin daşıyıcısı olur.
Ən çətin vaxtlar insanın əsl çevrəsini göstərir. Rahat günlərdə hamı yanındadır. Süfrən bol olanda, adın çəkiləndə, uğurun dillərdə dolaşanda ətraf dolu görünər. Amma bir çətinlik, bir imtahan, bir böhran anı – bax, məhz o zaman gerçəklər ortaya çıxar. Səssizcə uzaqlaşanlarla səssizcə əlindən tutanlar arasındakı fərq həyatın ən ağır dərsidir.
Dostluq güvən üzərində dayanır. Güvən isə illərlə qurulur, bir anlıq xəyanətlə dağılır. Düşmənçilik isə kin və maraqdan doğur. Maraqlar bitəndə münasibət də bitər. Amma mənəvi bağ varsa, məsafələr belə onu qopara bilməz.
Cəmiyyət olaraq ən böyük problemlərimizdən biri də saxta dostluqların artmasıdır. Sosial münasibətlərdə zahiri yaxınlıq çoxalsa da, mənəvi yaxınlıq azalıb. İnsanlar bir-birinə baxır, amma bir-birini görmür. Danışır, amma dinləmir. Gülümsəyir, amma ürəkdən deyil. Bu isə münasibətləri zəiflədir, insanı tənha edir.
Bəzən insan düşmənini tez tanıyır. Açıq-aşkar olan rəqib qorxulu deyil. Ən təhlükəlisi maskalı münasibətlərdir. Saxta dost – gizli düşməndən daha ağır zərbə vurur. Çünki insan düşməndən ehtiyat edir, amma dosta ürəyini açır.
Həyat bizə öyrədir ki, hər münasibətə eyni dərəcədə inanmaq olmaz. Lakin eyni zamanda qəlbimizi də daşlaşdırmaq düzgün deyil. Çünki bütün insanlar eyni deyil. Hər xəyanət yeni bir sədaqəti inkar etməməlidir. Əks halda biz də içimizdə düşmənçilik toxumu əkmiş olarıq.
Əsl müdriklik budur: dostunu qoru, onun qədrini bil. Çünki sədaqətli insan tapmaq bu dövrdə böyük nemətdir. Düşmənini isə tanı və ondan ibrət götür. Çünki o da sənə həyatın bir dərsini öyrədir – ayıq olmağı, diqqətli olmağı, güclü qalmağı.
Unutmayaq ki, insanın böyüklüyü düşməninin çoxluğu ilə deyil, dostunun sədaqəti ilə ölçülür. Ən böyük sərvət etibarlı bir dost, ən ağır itki isə xəyanətə uğramış güvəndir.
Həyatın sınaqları davam edir. Zaman hər kəsin niyyətini üzə çıxarır. Bizə düşən isə mənəviyyatımızı qorumaq, münasibətlərimizdə dürüst olmaq və dostluğun müqəddəs dəyərini ucaltmaqdır.
Çünki dost – qaranlıqda yanan çıraqdır.
Düşmən isə işıqda görünən kölgə.
Hansı ilə yol gedəcəyimizi isə seçimlərimiz müəyyən edir.