Azərbaycan tarixinin elə səhifələri var ki, onları zaman keçdikcə daha dərindən dərk edəcək, gələcək nəsillər isə həmin hadisələri milli qürur mənbəyi kimi xatırlayacaqlar. Torpaqlarımızın uzun illər işğal altında qalması, xalqımızın Vətən həsrəti və nəhayət, ərazi bütövlüyümüzün bərpası uğrunda aparılan mübarizə müasir tariximizin ən mühüm hadisələrindəndir.

Bu tarixi prosesdə Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi, siyasi iradəsi və Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlığı xüsusi yer tutur. 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan Zəfər, ardınca həyata keçirilən antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycanın suverenliyinin ölkənin bütün ərazisində bərpası xalqımızın yaddaşında silinməz iz qoydu.

Mənim üçün bu hadisələr yalnız siyasi və hərbi uğur deyil, həm də milli qürurun, dövlət iradəsinin və tarixi ədalətin təntənəsidir.

İqbal Ağazadənin təklifi və mənim illərdir səsləndirdiyim fikir

Ümid Partiyasının sədri İqbal Ağazadənin İlham Əliyevin tarixi xidmətlərinin dövlət səviyyəsində qiymətləndirilməsi ilə bağlı təklifi mənim ürəyimdən xəbər verdi. Çünki mən artıq altı ildir ki, bir fikri səsləndirirəm: Azərbaycanın paytaxtında, Bakının ən möhtəşəm məkanlarından biri olan Dağüstü parkda İlham Əliyevin əzəmətli heykəli ucaldılmalıdır.

Mən bu fikri şəxsi rəğbətin ifadəsi kimi deyil, Azərbaycanın müasir tarixində baş vermiş böyük dönüşün rəmzi kimi irəli sürürəm. Mənim düşüncəmə görə, belə bir abidə xalqımızın torpaq həsrətinin sona çatmasını, milli birliyini və dövlətimizin gücünü təcəssüm etdirə bilər.

Əlbəttə, abidənin ölçüsü və yeri memarlıq, şəhərsalma və ictimai müzakirələr əsasında müəyyənləşdirilməlidir. Əsas məsələ onun böyüklüyündən daha çox, ifadə etdiyi tarixi məna olmalıdır.

Əbədi Lider statusu — siyasi fikir və dövlətçilik müzakirəsi

Mənim ikinci təklifim daha geniş siyasi məzmun daşıyır. Hesab edirəm ki, İlham Əliyevin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpasındakı xidmətləri Milli Məclisdə geniş müzakirə olunmalı, hüquqi və konstitusion çərçivədə qiymətləndirilməlidir.

Mən hətta ümumxalq referendumunun keçirilməsi yolu ilə İlham Əliyevə xüsusi “Əbədi Lider” statusunun verilməsi ideyasını irəli sürürəm. Mənim fikrimcə, bu məsələ xalqın iradəsi, hüquqşünasların rəyi və dövlətçilik ənənələrimiz nəzərə alınmaqla müzakirə edilə bilər.

Ancaq burada mühüm bir məqam var: hər hansı yeni statusun hüquqi məzmunu, səlahiyyətləri və konstitusion sistemdə yeri aydın müəyyənləşdirilməlidir. Heç bir vəzifə və ya status dövlətin hüquqi əsaslarından, xalqın suverenliyindən və hakimiyyətin qanunla müəyyən edilmiş qaydalarından üstün tutulmamalıdır.

Mənim təsəvvür etdiyim modeldə gələcəkdə prezident kim olursa-olsun, dövlətin strateji istiqamətini müəyyənləşdirən, milli birliyi təmsil edən və ümumi rəhbərlik missiyasını daşıyan ayrıca bir institutun yaradılması nəzərdə tutulur. Belə bir model Azərbaycanın idarəçilik sistemində tamamilə yeni yanaşma olardı. Lakin bunun üçün Konstitusiyanın tələbləri, demokratik legitimlik və hakimiyyət bölgüsü məsələləri ciddi şəkildə nəzərdən keçirilməlidir.

İran modeli ilə müqayisə: oxşarlıq var, fərqlər də az deyil

Bəzi insanlar bu ideyanı İranın idarəçilik sistemi ilə müqayisə edə bilərlər. İranda ali dini lider dövlətin əsas siyasi istiqamətlərinə və mühüm institutlarına təsir göstərən ali mövqeyə malikdir, prezident isə icra hakimiyyətinin rəhbəridir.

Lakin İran modeli dini əsaslara söykənir və Azərbaycan üçün avtomatik nümunə sayıla bilməz. Azərbaycanın öz tarixi, dünyəvi dövlətçilik ənənələri, hüquqi sistemi və milli maraqları var. Buna görə də hər hansı yeni idarəçilik modeli mütləq ölkəmizin konstitusion quruluşuna və xalqımızın iradəsinə uyğun hazırlanmalıdır.

Mənim təklifim İran sistemini təkrarlamaq deyil. Mənim arzum Azərbaycanın tarixi təcrübəsindən doğan, milli maraqlarını qoruyan və dövlətimizin gələcəyinə xidmət edən fərqli bir idarəçilik yanaşmasının müzakirəyə çıxarılmasıdır.

Tarixi xidmətlər qiymətləndirilməli, dövlətçilik gələcəyə hesablanmalıdır

Bir həqiqəti unutmamalıyıq: dövlətlər yalnız böyük qələbələrlə deyil, həmin qələbələrdən sonra qurduqları güclü hüquqi və siyasi institutlarla da tarixə düşürlər.

İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə əldə edilmiş hərbi-siyasi nəticələr Azərbaycan tarixində mühüm yer tutur. Bu xidmətlərin qiymətləndirilməsi məsələsi də cəmiyyətin, parlamentin və müvafiq dövlət institutlarının müzakirə edə biləcəyi mövzudur.

Amma dövlətçilik bir nəfərin fəaliyyəti ilə məhdudlaşmır. Dövlətin uzunömürlülüyü qanunların aliliyindən, güclü institutlardan, vətəndaş məsuliyyətindən və hakimiyyətin legitimliyindən asılıdır. Əsl tarixi irs həm də elə bir sistem qurmaqdır ki, ölkə gələcəkdə də öz gücünü, sabitliyini və müstəqilliyini qoruya bilsin.

Mən altı ildir səsləndirdiyim fikrin bu gün siyasi müzakirələrdə qarşılıq tapmasını əhəmiyyətli hesab edirəm. İstəyim budur ki, Azərbaycanın Zəfər tarixi layiqincə yaşadılsın, dövlətimizin suverenliyinin bərpasında əməyi olan insanlar unudulmasın və gələcək nəsillər bu tarixi qürurla öyrənsinlər.

Mənim mövqeyim aydındır: Azərbaycanın Zəfəri əbədidir, dövlətimizin suverenliyi toxunulmazdır, milli maraqlarımız isə bütün siyasi müzakirələrin fövqündə dayanmalıdır.

✍️ Vəli Əliyev

Milli Mənəviyyat
müstəqil, beynəlxalq qəzetin
Baş redaktoru