✍️Vəli Əliyev yazır



19 fevral 2026-cı il tarixindən müqəddəs Ramazan ayı başlayır. Bu axşam niyyət axşamıdır. Sabahdan etibarən sağlam və yetkinlik yaşına çatmış möminlər Allah rizası üçün oruc ibadətinə başlayacaqlar. Ramazan ayı yalnız təqvim hadisəsi deyil – bu ay insanın ruhunu saflaşdıran, qəlbini yumşaldan, vicdanını oyadan ilahi bir məktəbdir.
Ramazan ayı İslamın əsas ibadətlərindən biri olan oruc ilə kamilləşmə yoludur. Oruc sadəcə yemək və sudan imtina deyil; nəfsin cilovlanması, səbrin möhkəmləndirilməsi, iradənin gücləndirilməsi və daxili aləmin saflaşdırılmasıdır. İnsan halal nemətlərdən belə uzaq qalaraq özünü tərbiyə edir, maddiyyatın hökmranlığından ruhani yüksəlişə doğru addımlayır.
Qurani-Kərim və Ramazan
Bu ayda nazil olan Qurani-Kərim insanlıq üçün hidayət, mərhəmət və nur mənbəyidir. Ramazan Qur’an ayıdır. İlahi kəlamla ünsiyyət, ayələrin mənasını dərk etmək və onları həyatımıza tətbiq etmək bu ayın ruhudur. Qədr gecəsi isə min aydan daha xeyirli sayılır – duaların qəbul olunduğu, talelərin yazıldığı müqəddəs gecədir.
Orucun batini mahiyyəti – İmamların kəlamında
İmam Əli (ə) buyurur:
“Oruc qəlblərin ixlasını sınamaq üçün bir imtahandır.”
Bu hikmət göstərir ki, oruc zahiri aclıqdan daha artıq, ixlasın ölçüsüdür. Həzrət başqa bir kəlamında xəbərdarlıq edir:
“Neçə oruc tutan vardır ki, orucundan ona yalnız aclıq və susuzluq qalır.”
Deməli, əgər insan dili ilə yalan danışır, qeybət edir, qəlbində kin saxlayırsa, orucun həqiqi ruhuna çatmamışdır. Əsl oruc – nəfs üzərində qələbədir.
İmam Cəfər Sadiq (ə) buyurur:
“Oruc tutduğun zaman qulağın, gözün və bütün üzvlərin də oruc tutsun.”
Bu hədis orucun bütöv əxlaq proqramı olduğunu göstərir. Mömin yalnız mədəsini deyil, gözünü haramdan, qulağını pis sözdən, dilini qeybətdən qoruyaraq həqiqi mənada oruc tutmuş olur.
İmam Əli Rza (ə) isə orucun hikmətini belə izah edir:
“Oruc, aclıq və susuzluq vasitəsilə bəndənin axirət yoxsulluğunu xatırlaması üçündür.”
Bu kəlam orucun sosial və mənəvi tərəfini açır. Aclıq insanı mərhəmətə, paylaşmağa, ehtiyac sahibini anlamağa sövq edir.
Milli-mənəvi dəyərlərimizin güzgüsü
Ramazan ayı xalqımızın milli-mənəvi həyatında xüsusi yer tutur. Əsrlərdir iftar süfrələri birlik və bərabərliyin rəmzi olub. Qonşuya pay aparmaq, kasıba əl tutmaq, ailə bağlarını möhkəmləndirmək – bunlar Ramazanın cəmiyyətimizdə yaşatdığı dəyərlərdir.
Zəkat, fitrə və sədəqə kimi ibadətlər sosial ədalətin və həmrəyliyin təzahürüdür. Bu ay insanı həm Allaha, həm də insana yaxınlaşdırır. Qəlblər yumşalır, kin-küdurət unudulur, barış və mərhəmət üstünlük qazanır.
Mənəvi dirçəliş çağırışı
Ramazan ayı daxili hesabat ayıdır. İnsan öz əməllərinə yenidən baxır, səhvlərindən tövbə edir, yeni bir başlanğıca qədəm qoyur. Oruc iradəni möhkəmləndirir, səbr və təqva duyğusunu gücləndirir, insanı mənəvi kamilliyə aparır.
Bu axşam niyyət axşamıdır. Qəlblərimizi saf niyyətlərlə dolduraq. Orucu yalnız bədənlə deyil, ruhla da tutaq. Qoy bu müqəddəs ay həyatımızda mənəvi yüksəlişin, daxili paklanmanın və ilahi yaxınlığın başlanğıcı olsun.
Ramazan ayı mübarək olsun. 🌙