Qədim yaşayış məskənlərimizdən biri olan Culfa rayonu zəngin tarixi, dərin mənəvi kökləri və əsrlərdən süzülüb gələn adət-ənənələri ilə Azərbaycan milli kimliyinin canlı daşıyıcılarından biridir. Arazboyu yerləşən bu qədim diyar yalnız coğrafi məkan deyil, həm də xalqımızın yaddaşı, ailə institutunun möhkəmliyi, el birliyinin sarsılmazlığı və milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunduğu müqəddəs ocaqdır.
Tarixin müxtəlif mərhələlərində sivilizasiyaların qovşağında yerləşən Culfa rayonu öz milli ruhunu, adət-ənənələrini və mənəvi simasını qoruyub saxlamışdır. Burada böyüyə hörmət, kiçiyə qayğı, qonaqpərvərlik, torpağa bağlılıq və ailə dəyərləri həyat tərzinin ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir. Ağsaqqal sözü hər zaman ehtiramla qarşılanmış, el ağbirçəklərinin duası evlərin bərəkəti sayılmışdır.
Culfa rayonunun milli-mənəvi dəyərləri içərisində mövsümi mərasimlər, xüsusilə Novruz bayramı mühüm yer tutur. Novruz təkcə təbiətin oyanışı deyil, həm də insanın mənəvi yenilənməsi, köhnə incikliklərin aradan qaldırılması, barış və birlik çağırışıdır.
Rayonda Novruza hazırlıq işləri bayramdan təxminən bir ay əvvəl başlanır. Bu müddət ərzində ev-eşiklər əsaslı şəkildə təmizlənir, həyətlər səliqəyə salınır, abadlıq işləri görülür. İnanclara görə, insan yeni ili – yeni günü təmizlik və saf niyyətlə qarşılamalıdır. Bu, təkcə fiziki təmizlik deyil, həm də mənəvi saflaşma anlamı daşıyır.
Səməni qoymaq mərasimi Culfa ailələrində xüsusi ehtiramla icra olunur. Bu mərasim ailə üzvlərini bir araya gətirir, birlik və bərəkət arzularını möhkəmləndirir. Səməni dirçəlişin, bolluğun və həyatın davamlılığının rəmzidir.
Dörd çərşənbə – Su, Od, Yel və Torpaq çərşənbələri rayonda bu gün də ənənəvi qaydada qeyd olunur. Tonqal qalamaq, onun üzərindən tullanmaq, su üstündən keçmək kimi mərasimlər qədim inancların yaşadığını göstərir. Bu mərasimlər insanın təbiətlə vəhdətini, həyatın dörd ünsürünə ehtiramını ifadə edir.
Novruz süfrəsinin hazırlanması isə ayrıca bir mərasimdir. Şorqoğal, paxlava, şəkərbura kimi milli şirniyyatlar bişirilir, xonçalar bəzədilir, boyanmış yumurtalar düzülür. Uşaqların papaq atması, qonşuların bir-birinə pay aparması el birliyinin, mehribanlığın və sosial həmrəyliyin göstəricisidir.
Müasir dövrdə Culfa rayonu inkişaf mərhələsində olsa da, milli-mənəvi dəyərlər öz aktuallığını qorumaqdadır. Təhsil müəssisələrində, mədəniyyət ocaqlarında, ictimai tədbirlərdə Novruz ənənələri yaşadılır, gənc nəslə ötürülür. Bu isə tarixi yaddaşın davamlılığını təmin edir.
Nəticə etibarilə, Culfa rayonunun milli-mənəvi dəyərləri əsrlərin süzgəcindən keçərək bu günümüzə gəlib çatmışdır. Novruza bir ay qalmış başlanan hazırlıq prosesi isə xalqımızın köklərə sədaqətinin, mənəvi dirçəlişə inamının və gələcəyə ümidlə baxışının bariz nümunəsidir.
Culfa – keçmişlə gələcəyin, ənənə ilə yeniliyin ahəng içində yaşadığı müqəddəs məkandır.


Emil Şahinoğlu.
Milli Mənəviyyat
müstəqil ,beynəlxalq qəzetinin
Fəxri üzvü