Diplomun Kölgəsində Qalan İstedadlar-Ali Təhsili Olmayan Dahilər:
​Cəmiyyətimizdə uzun müddətdir ki, bir stereotip kök salıb: "Ali təhsil diplomu – uğurun və zəkanın yeganə göstəricisidir." Valideynlər övladlarını universitetə girməyə məcbur edir, cəmiyyət isə diplomsuz insanlara bir az şübhə ilə yanaşır. Bəs tarix bu barədə nə deyir? Tarix sübut edir ki, bəşəriyyəti dəyişən, elmi və mədəni inqilablar edən insanların çoxu heç bir ali məktəb divarı görməyib.
​Diplom insanın peşəkar bacarıqlarını təsdiq edən bir kağız parçası ola bilər, lakin dahi olmaq – sistemin qəliblərinə sığmamaq, öz yolunu özü cızmaq deməkdir.
​Tarixin "Diplomsuz" Nəhəngləri
​Dünya tarixinin gedişatını dəyişən bir çox şəxsiyyət ali təhsil almadan zirvəyə yüksəlib:
​Tomas Edison: Müasir dünyanın işıqlandırılmasında böyük payı olan Edison, məktəb illərində müəllimləri tərəfindən "axmaq" adlandırılaraq təhsil sistemi xaricində qalmışdı. Ancaq o, "1% ilham, 99% zəhmət" fəlsəfəsi ilə tarixin ən böyük ixtiraçılarına çevrildi.
​Stiv Cobs: İndiki rəqəmsal dünyanın memarı olan Cobs, kolleci yarımçıq qoymuşdu. O, təhsil sisteminin ona öyrədə biləcəyindən daha çoxunu öz maraqları və kəşfiyyatı sayəsində əldə etdi.
​Maksim Qorki: "Mənim universitetlərim" əsəri ilə həyatı ən böyük təhsil ocağı kimi göstərən dahi yazıçı, heç bir rəsmi təhsil almadan dünya ədəbiyyatının zirvəsinə çatdı. Onun üçün həyatın özü həm dərslik, həm də imtahan idi.
​Leonardo da Vinçi: İntibah dövrünün bu polimatı (çoxsahəli dahi) heç bir ali məktəb bitirməmişdi. Onun elmi və sənəti müşahidə, təcrübə və təbiəti dərindən analiz etmək üzərində qurulmuşdu.
​"Məktəb" və "Bilgi" Arasındakı Fərq
​Aşıq Ələsgərin dediyi kimi, "hər elmdən halı olmaq" üçün universitet divarları vacib deyil. Əsl bilik insan ruhunda, kainatı dərk etməkdə və təbiəti müşahidə etməkdədir.
​Ali təhsil bəzən insanı müəyyən bir çərçivəyə salır, düşüncələrini standartlaşdırır. Lakin həqiqi dahilər bu çərçivələri dağıdırlar. Onlar "nəyi öyrənməli" sualına cavab axtarmır, "dünyanı necə dəyişməli" sualı ilə yaşayırlar.
​
​Bu o demək deyil ki, təhsil lazımsızdır. Xeyr, savad və elm insanın inkişafı üçün vacibdir. Lakin diplomun olmaması insanın dahi və ya uğurlu ola bilməyəcəyi anlamına gəlmir. Əsl dahi odur ki, təhsil sisteminin ona verə bilmədiyini öz zəhməti, müşahidəsi və sonsuz marağı ilə əldə etsin.

​Milli Mənəviyyat
müstəqil, beynəlxalq
qəzetinin
Baş redaktoru :
Vəli Əliyev