İnsan bəzən yad adama rahatlıqla nəsihət verir, amma ən yaxın dostuna bir cümləni deməyə ürəyi gəlmir. Söz hazırdır, niyyət təmizdir, amma dil dönmür. Çünki dostluq sadə münasibət deyil — orada ürək var, etibar var, qorxular var.
Dosta tövsiyə etmək sanki onun taleyinə toxunmaq kimidir. Elə bil bir addım atırsan və bilmirsən bu addım onu xilas edəcək, yoxsa aradakı körpünü sındıracaq.
Biz bəzən susuruq. Susuruq ki, incitməyək. Susuruq ki, “mən səndən ağıllı deyiləm” demək istəyimizi davranışla bildirək. Amma bu sükutun içində vicdanın səsi qışqırır: “Bəlkə deməli idin?”
Dostu tanımaq — onun zəif yerini də tanımaqdır. Elə buna görə tövsiyə ağır gəlir. Çünki bilirsən, deyəcəyin söz düz yerə dəyəcək. Düz yerə dəyən söz isə ağrılı olur. İnsan dostunun canının ağrımasını istəmir.
Əsl qorxu isə budur: tövsiyənin ittiham kimi anlaşılması. Səmimi sözün qürura toxunması, qayğının qınaq sanılması… Bu qorxu dostluğun ən səssiz düşmənidir.
Bəzən də insan özünü sorğu-suala çəkir: “Mən kiməm ki, yol göstərim?” Bu sual insanın təvazökarlığından doğur. Amma unuduruq ki, dostluq müəllimlik deyil, yanında dayanmaqdır. Bəzən “belə et” demək yox, “mən səninləyəm” demək kifayətdir.
Keçmişin izləri də var bu tərəddüddə. Deyilmiş sözlər, qəbul olunmamış tövsiyələr, dinlənilməmiş səmimiyyətlər… İnsan bir dəfə susmağı öyrənəndə, sonra danışmaq çətinləşir.
Amma bir həqiqət var: hər susulan söz xeyir gətirmir. Bəzən dostun səhvə doğru getdiyini görüb susmaq, onu tək buraxmaqdır. Dostluq yalnız çiyin-çiyinə gülmək deyil, çətin yerdə doğru sözü demək cəsarətidir.
Dosta deyilən söz qılınc kimi olmamalıdır. O söz dua kimi, əl uzatmaq kimi, yaraya məlhəm kimi olmalıdır. Sözün tonu yox, niyyəti eşidilməlidir.
Və bəlkə də ən doğru yol budur:
Tövsiyə vermək yox, ürək açmaq.
Ağıl öyrətmək yox, hissini bölüşmək.
Çünki dostluq — nəsihətlə yox, səmimi niyyətlə yaşayır.
✍️ Vəli Əliyev