✍️Vəli Əliyev yazır...
Bəzən insanın canı sıxılır…
Nə ağrısı var, nə də görünən dərdi. Gün öz axarı ilə gedir, həyat davam edir, amma içəridə izahı çətin bir ağırlıq çökmüş olur qəlbin üstünə. Elə bil ruh dar bir otaqda tək qalıb, pəncərələr bağlı, nəfəs çatmır.
Can sıxıntısı insanın zəifliyi deyil. Əksinə, düşünən, hiss edən, dərinlik axtaran ruhların payına düşən bir haldır. Çünki səthi yaşayanın canı sıxılmaz — onun ruhu artıq susdurulub. Canı sıxılan insan isə hələ də içindəki səsi eşidir.
Bu hiss çox vaxt mənasızlıqdan doğur. İnsan günlərini saymağa başlayanda, saatları öldürəndə, yaşamağı yox, sadəcə mövcud olmağı seçəndə ruh üsyan edir. O üsyanın adı da can sıxıntısı olur. Ruh soruşur: “Mən bunun üçünmü varam?” Cavab tapmayanda susur, amma sıxır.
Bəzən səbəb deyilməmiş sözlərdir. Daxildə yığılıb qalan kədər, vaxtında deyilə bilməyən etiraz, boğulan sevgi… İnsan hər dəfə susanda, ruh bir az daha ağırlaşır. Və bir gün bu ağırlıq gözə görünməyən ağrıya çevrilir.
Can sıxıntısı çox vaxt anlaşılmamağın yorğunluğudur. İnsanlar içində tək qalmaqdır. Eyni masada oturub fərqli dünyalarda yaşamaqdır. Hamı danışır, amma səni eşidən yoxdur. Bax o zaman qəlb daralır, ruh çəkilir öz içinə.
Bir də ümidin yorulduğu anlar var. İnanmaq istədiklərin ard-arda dağılanda, sabaha dair qurduğun cümlələr yarımçıq qalanda, insanın içində bir səssizlik yaranır. O səssizlik səs-küydən daha ağır olur.
Fəlsəfi baxımdan can sıxıntısı insanın özünə verdiyi sualların cavabsız qalmasıdır. “Kiməm?”, “Hara gedirəm?”, “Nə üçün yaşayıram?” Bu suallar cavab tapmadıqca ruh sıxılır, daralır, nəfəsi tutulur.
Amma unutmayaq:
Can sıxıntısı son deyil. O, bir işarədir. Deyir ki, dayan. Özünə bax. Özünə qayıt. Həyatı təkcə yaşama, onu hiss et. Ruhunu doyur, yoxsa dünya səni doyura bilməz.
İnsan bəzən canının sıxılmasına görə utanır, onu gizlədir. Halbuki bu hal insanın iç dünyasının hələ diri olduğunun sübutudur. Canı sıxılan insan hələ itməmiş insandır.
Və bəlkə də ən doğru nəticə budur:
Can sıxıntısı insanın içindəki həqiqətin qapını döyməsidir. Qapını açmaq isə hər kəsin cəsarətinə bağlıdır.