✍️Vəli Əliyev yazır
Dost hesab etdiklərimizdən bəziləri mənəviyyat qatarına bizimlə birgə minir,
amma bu yol uzun gəlir onlara —
hərəsi öz mənfəətinin, qorxusunun, ya da rahatlığının dayandığı yerdə enir.
Qatar isə yoluna davam edir…
İçində yalnız sədaqətə dözənlər qalır.
Bu, təkcə poetik bir bənzətmə deyil. Bu, həyatın özünün sərt, amansız və dəyişməz həqiqətidir. İnsan ömrü bir yolçuluqdur. Bu yolçuluqda bəzən eyni qatara minirik, eyni vaqonda əyləşirik, eyni pəncərədən baxırıq. Lakin bu, heç də o demək deyil ki, hamımız eyni istiqamətə gedirik, eyni yükü daşıyırıq, eyni dəyərlərə sadiqik.
Başlanğıclar eyni, yollar fərqli
Həyatın əvvəlində insanlar bir-birinə çox oxşayır. Eyni arzular, eyni şüarlar, eyni “dostluq” andları… Zaman keçdikcə isə fərqlər üzə çıxır. Çünki zaman insanı dəyişmir — insanın içindəkini üzə çıxarır. Kimi üçün dostluq çətin gündə əl tutmaqdır, kimi üçün isə rahat gündə eyni masada oturmaq.
Mənəviyyat qatarı sürət yığdıqca, sınaqlar başlayır. Bu sınaqlar var-dövlət, vəzifə, şöhrət, qorxu, təzyiq, tənhalıq və haqsızlıq formasında qarşımıza çıxır. Elə bu məqamda bəlli olur: kim bu qatarı mənəviyyat üçün seçib, kim isə sadəcə öz marağına görə.
Dayanacaqlar: mənfəət, qorxu, rahatlıq
Bəziləri ilk böyük mənfəət dayanacağında enir. Pul gələndə dostluq yük olur, prinsip əngəl sayılır, sədaqət isə artıq lüksə çevrilir. Bu insanlar üçün dəyərlər dəyişkəndir — kim güclüdürsə, kim qazandırırsa, haqq da onun tərəfindədir.
Bəziləri qorxu dayanacağında enir. Haqsızlığa susur, ədalətsizliyə göz yumur, “mənim başıma gəlməsin” deyə vicdanını qatarda qoyub düşür. Onlar üçün doğru ilə yanlış arasında sərhəd yox, təhlükə ilə rahatlıq arasında seçim var.
Bəziləri isə rahatlıq dayanacağında düşür. Mübarizə istəmirlər, məsuliyyət yorur, prinsip yük olur. “Axı mənim nə işim var?” cümləsi ilə özlərini inandırıb, qatarın yolunu yarımçıq qoyurlar.
Qatarda qalanlar
Qatar yoluna davam edir. Sakit, bəzən tənha, bəzən ağır. İçində qalanlar çox olmur. Amma onlar qalmağın nə demək olduğunu bilənlərdir. Onlar üçün sədaqət — marağa dəyişilməyən dəyərdir. Dostluq — vəziyyətə görə rəng alan münasibət deyil. Mənəviyyat — tribunada deyil, gündəlik həyatda daşınan yükdür.
Bu insanlar itirə-itirə gedirlər: bəzən dostu, bəzən mövqeyi, bəzən imkanları. Amma bir şeyi itirmirlər — özlərini. Çünki mənəviyyat qatarında qalmaq, ilk növbədə insanın özünə sədaqətidir.
Tənha yol, amma şərəfli yol
Bu yol tənha ola bilər. Çünki çoxluq həmişə haqlı olmur. Çox vaxt haqlı olanlar azlıqda qalır. Amma tarix də, yaddaş da, vicdan da məhz bu azlığın adını saxlayır. Qatarın son dayanacağına çatanda isə enənlərin sayı yox, qalanların kim olduğu önəmli olur.
Nəticə əvəzi
Dostluq imtahan deyil ki, hamı keçsin. Mənəviyyat yol deyil ki, hamı gedə bilsin. Bu, yalnız dözə bilənlərin, daşıya bilənlərin, yarı yolda satmayanların yoludur.
Qatar gedir…
Və hər gedən kilometrdə daha aydın görünür:
kim yol yoldaşı idi, kim sadəcə bir müddətlik sərnişin.