MƏMMƏDƏMİN RƏSULZADƏ — MİLLƏTİN AZADLIQ VİCDANI


✍️Vəli Əliyev yazır

Bu gün böyük dövlət xadiminin, istiqlal mücahidinin doğum günüdür
Bu gün Azərbaycan tarixinin ən şərəfli adlarından birinin — Məmmədəmin Rəsulzadənin doğum günüdür. Bu tarix təkcə bir şəxsiyyətin dünyaya gəldiyi gün deyil; bu tarix azadlıq ideyasının, milli şüurun və dövlətçilik iradəsinin təntənəsidir. Rəsulzadə elə bir ömür yaşadı ki, həmin ömür bütövlükdə bir xalqın taleyi ilə qovuşdu, bir millətin gələcək yolunu işıqlandırdı.
Millətin oyanışı ilə başlayan yol
XIX əsrin sonu — XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan cəmiyyəti ziddiyyətli, lakin ümidli bir mərhələdən keçirdi. Cəhalətə qarşı maarifçilik, zülmə qarşı azadlıq çağırışları güclənirdi. Məhz belə bir tarixi dönəmdə yetişən Məmmədəmin Rəsulzadə gənc yaşlarından publisistik fəaliyyəti, siyasi düşüncəsi və təşkilatçılıq bacarığı ilə seçildi. O, qələmi silah, sözü sipər edənlərdən idi. Yazıları ilə xalqın yaddaşını oyadır, millət anlayışını ideyadan həyata daşıyırdı.
“Bir kərə yüksələn bayraq...”
1918-ci il 28 May — Azərbaycan tarixinin qızıl səhifəsi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti elan edildi. Bu tarixi hadisənin ideoloji memarlarından və siyasi liderlərindən biri məhz Məmmədəmin Rəsulzadə idi. Onun dillərə düşən, nəsillərin yaddaşına hopan kəlamı — “Bir kərə yüksələn bayraq, bir daha enməz” — təkcə şüar deyil, milli and, dövlətçilik əqidəsidir.
Cəmi 23 ay yaşasa da, Cümhuriyyət parlamenti, çoxpartiyalı siyasi sistem, qadınlara seçki hüququ, milli ordu, təhsil və mətbuat azadlığı kimi demokratik dəyərləri regionda ilk dəfə tətbiq etdi. Bu, Rəsulzadənin azad, hüquqi və müasir dövlət baxışının real təcəssümü idi.
Mühacirətdə də Vətən üçün yaşanan ömür
Cümhuriyyətin süqutundan sonra Rəsulzadə üçün ömrün ən çətin mərhələsi başladı — mühacirət illəri. Lakin o, Vətəndən uzaqda olsa da, Vətənsiz olmadı. Avropada, Türkiyədə, müxtəlif ölkələrdə Azərbaycan həqiqətlərini dünyaya çatdırdı, milli ideyanı diri saxladı. Onun mühacirətdə yazdığı əsərlər, məqalələr, siyasi çıxışlar sübut etdi ki, ideallar coğrafiya tanımır.
Rəsulzadə üçün istiqlal keçmiş xatirə yox, gələcək missiya idi. O inanırdı ki, xalq bir gün yenidən öz dövlətinə qovuşacaq. Tarix onun haqlı olduğunu göstərdi.
Bu günün baxış bucağından Rəsulzadə irsi
Müstəqil Azərbaycan bu gün Rəsulzadənin arzuladığı dövlətçilik yolunda addımlayır. Milli suverenlik, güclü dövlət, beynəlxalq nüfuz, gənclərin vətənpərvər ruhda yetişdirilməsi — bütün bunlar Rəsulzadə ideyalarının müasir dövrdə davamıdır. Onun irsi təkcə tarix kitablarında deyil, dövlət düşüncəmizdə, siyasi mədəniyyətimizdə, milli yaddaşımızdadır.
Sözlə başlayan, dövlətlə tamamlanan ömür
Məmmədəmin Rəsulzadə sübut etdi ki, bir insanın ömrü bütöv bir millətin taleyinə çevrilə bilər. O, xalqına inanaraq yazdı, mübarizə apardı, qurban verdi. Bu gün onun doğum gününü anmaq — sadəcə keçmişə ehtiram deyil, gələcəyə məsuliyyətdir.
Çünki Rəsulzadə bizə bir həqiqəti miras qoydu: azadlıq verilmir, qazanılır; dövlət qurulur, qorunur; millət isə o zaman yaşayır ki, öz sözünə, öz iradəsinə sahib olsun.
Doğum günün mübarək, istiqlal memarı!
Adın tariximizdə, ruhun dövlətimizin üstündə daim ucalarda olacaq.