Bəzən bir cümlə insanın xarakterini, mənəviyyatını və sevgisinin böyüklüyünü anlatmaq üçün bütöv bir kitaba bərabər olur.

Fəxrəddin Manafovun həyat yoldaşı Vahidə Manafovaya söylədiyi bu sözlər — “Səndən olmayan uşaq mənə lazım deyil” — əslində, sadəcə bir cavab deyil, sədaqətin, bağlılığın və insan sevgisinin dərinliyini ifadə edən bir düşüncədir.

Həyatda elə insanlar var ki, sevgini yalnız xoş günlərdə, sağlamlıqda, rifahda və arzuların gerçəkləşdiyi anlarda yaşamağı bacarırlar. Çətinlik qapını döyəndə isə verdikləri sözlər, qurduqları xəyallar və and içdikləri sədaqət sınağa çəkilir. Məhz həmin anlarda insanın kim olduğu, sevgisinin nə qədər həqiqi olduğu üzə çıxır.

Övlad sahibi olmaq arzusu bir çox ailənin ən böyük diləyidir. Bu arzu gerçəkləşmədikdə insanın qarşısında mənəvi və emosional baxımdan ağır bir sınaq dayanır. Belə məqamlarda həyat yoldaşını günahlandırmaq, onu yarı yolda qoymaq və ya başqa bir insanla yeni həyat qurmağı düşünmək mümkündür. Ancaq bütün bu ehtimalların qarşısında bir insanın öz həyat yoldaşına sahib çıxması, onun qəlbini qoruması və sevgisini şərtlərə bağlamaması böyük mənəvi dəyərdir.

Çünki həqiqi sevgi insanı yalnız verdiyi xoşbəxtliyə görə deyil, elə olduğu kimi qəbul etməkdir.

Ailə yalnız övladla qurulmur. Ailə iki insanın bir-birinə duyduğu etibar, hörmət, anlayış və məsuliyyət üzərində formalaşır. Övlad ailənin sevincini artıran böyük nemətdir, amma həyat yoldaşının dəyəri yalnız valideyn olmaq imkanından asılı deyil. İnsan sevdiyi şəxsi hər hansı bir çatışmazlıqla ölçürsə, deməli, sevgisinin sərhədlərini də həmin şərtlərlə müəyyənləşdirir.

Fəxrəddin Manafov haqqında yayılan bu xatirənin insanlara təsir edən tərəfi də məhz budur: həyat yoldaşını başqa biri ilə əvəz etmək əvəzinə, onunla birgə qalmağı seçmək düşüncəsi.

Əlbəttə, hər ailənin öz hekayəsi, hər insanın öz həyat sınağı var. Heç kimin yaşamadığı ağrını kiçiltmək, heç kimin qərarını asanlıqla mühakimə etmək olmaz. Lakin bir həqiqət var: insanın dəyəri onun həyat yoldaşına çətin gündə necə münasibət göstərməsi ilə də ölçülür.

Bu gün münasibətlərin bəzən maddi imkanlar, zahiri gözəllik, şəxsi maraqlar və qarşılıqlı gözləntilər üzərində qurulduğu bir zamanda belə nümunələr bizə vacib bir sual verir: Biz insanı sevirik, yoxsa onun bizə bəxş etdiyi imkanları?

Əgər sevgi yalnız hər şey istədiyimiz kimi olanda yaşayırsa, bu, nə qədər möhkəm sevgidir? Əgər bir insan həyat yoldaşını yalnız övlad dünyaya gətirə bildiyi üçün dəyərli hesab edirsə, onda onun illərlə göstərdiyi sədaqət, paylaşdığı sevinc və çəkdiyi əziyyət hansı tərəzidə ölçüləcək?

Bəzən bir insanın əlindən çox şey alına bilər, amma onun yanında dayanan sadiq bir həyat yoldaşı varsa, o, həyatda ən qiymətli sərvətlərdən birinə sahibdir.

Unutmayaq ki, övlad böyütmək valideynliyin bir tərəfidir, insan yetişdirmək isə mənəvi məsuliyyətdir. Ailənin böyüklüyü yalnız neçə övlad böyütməsi ilə deyil, bir-birinə necə münasibət göstərməsi, sevgisini necə qoruması və çətinliklər qarşısında necə dayanması ilə də müəyyən olunur.

Əsl sevgi “mənə nə verə bilərsən?” sualından deyil, “səninlə hansı çətinlikləri birlikdə keçə bilərəm?” düşüncəsindən başlayır.

İllər keçir, gözəllik dəyişir, maddi imkanlar azalır və artır, həyatın şərtləri dəyişir. Ancaq insanın çətin gündə göstərdiyi sədaqət yaddaşlarda qalır. Çünki sevgini dillə ifadə etmək asandır, onu həyatla sübut etmək isə hər kəsin bacardığı iş deyil.

Bəlkə də əsl xoşbəxtlik hər arzuya çatmaq deyil, bütün arzular gerçəkləşməyəndə belə, səni olduğun kimi qəbul edən bir insanın yanında qalmaqdır.

Və insan həyatının sonunda geriyə baxanda ən çox sahib olduğu şeyləri deyil, ona həqiqətən sahib çıxan insanları xatırlayır.

Vəli Əliyev

Milli Mənəviyyat
müstəqil, beynəlxalq qəzetin
Baş redaktoru.