Tarix - Milli Mənəviyyat Qəzeti

Tarix - Milli Mənəviyyat Qəzeti https://azmmq.com/ az Tarix - Milli Mənəviyyat Qəzeti DataLife Engine ✍️Vəli Əliyev yazır... İLHAM ƏLİYEV — ZƏFƏRİN MEMARI, SUVERENLİYİMİZİN TƏMİNATÇISI VƏ ƏBƏDİ LİDERLİK İDEYASI https://azmmq.com/gundem/932-veli-eliyev-yazir-lham-elyev-zefern-memar-suverenlymzn-temnatcs-ve-ebed-lderlk-deyas.html https://azmmq.com/gundem/932-veli-eliyev-yazir-lham-elyev-zefern-memar-suverenlymzn-temnatcs-ve-ebed-lderlk-deyas.html admin Tue, 20 Oct 2026 19:14:49 +0400

Azərbaycan tarixinin elə səhifələri var ki, onları zaman keçdikcə daha dərindən dərk edəcək, gələcək nəsillər isə həmin hadisələri milli qürur mənbəyi kimi xatırlayacaqlar. Torpaqlarımızın uzun illər işğal altında qalması, xalqımızın Vətən həsrəti və nəhayət, ərazi bütövlüyümüzün bərpası uğrunda aparılan mübarizə müasir tariximizin ən mühüm hadisələrindəndir.

Bu tarixi prosesdə Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi, siyasi iradəsi və Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlığı xüsusi yer tutur. 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan Zəfər, ardınca həyata keçirilən antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycanın suverenliyinin ölkənin bütün ərazisində bərpası xalqımızın yaddaşında silinməz iz qoydu.

Mənim üçün bu hadisələr yalnız siyasi və hərbi uğur deyil, həm də milli qürurun, dövlət iradəsinin və tarixi ədalətin təntənəsidir.

İqbal Ağazadənin təklifi və mənim illərdir səsləndirdiyim fikir

Ümid Partiyasının sədri İqbal Ağazadənin İlham Əliyevin tarixi xidmətlərinin dövlət səviyyəsində qiymətləndirilməsi ilə bağlı təklifi mənim ürəyimdən xəbər verdi. Çünki mən artıq altı ildir ki, bir fikri səsləndirirəm: Azərbaycanın paytaxtında, Bakının ən möhtəşəm məkanlarından biri olan Dağüstü parkda İlham Əliyevin əzəmətli heykəli ucaldılmalıdır.

Mən bu fikri şəxsi rəğbətin ifadəsi kimi deyil, Azərbaycanın müasir tarixində baş vermiş böyük dönüşün rəmzi kimi irəli sürürəm. Mənim düşüncəmə görə, belə bir abidə xalqımızın torpaq həsrətinin sona çatmasını, milli birliyini və dövlətimizin gücünü təcəssüm etdirə bilər.

Əlbəttə, abidənin ölçüsü və yeri memarlıq, şəhərsalma və ictimai müzakirələr əsasında müəyyənləşdirilməlidir. Əsas məsələ onun böyüklüyündən daha çox, ifadə etdiyi tarixi məna olmalıdır.

Əbədi Lider statusu — siyasi fikir və dövlətçilik müzakirəsi

Mənim ikinci təklifim daha geniş siyasi məzmun daşıyır. Hesab edirəm ki, İlham Əliyevin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpasındakı xidmətləri Milli Məclisdə geniş müzakirə olunmalı, hüquqi və konstitusion çərçivədə qiymətləndirilməlidir.

Mən hətta ümumxalq referendumunun keçirilməsi yolu ilə İlham Əliyevə xüsusi “Əbədi Lider” statusunun verilməsi ideyasını irəli sürürəm. Mənim fikrimcə, bu məsələ xalqın iradəsi, hüquqşünasların rəyi və dövlətçilik ənənələrimiz nəzərə alınmaqla müzakirə edilə bilər.

Ancaq burada mühüm bir məqam var: hər hansı yeni statusun hüquqi məzmunu, səlahiyyətləri və konstitusion sistemdə yeri aydın müəyyənləşdirilməlidir. Heç bir vəzifə və ya status dövlətin hüquqi əsaslarından, xalqın suverenliyindən və hakimiyyətin qanunla müəyyən edilmiş qaydalarından üstün tutulmamalıdır.

Mənim təsəvvür etdiyim modeldə gələcəkdə prezident kim olursa-olsun, dövlətin strateji istiqamətini müəyyənləşdirən, milli birliyi təmsil edən və ümumi rəhbərlik missiyasını daşıyan ayrıca bir institutun yaradılması nəzərdə tutulur. Belə bir model Azərbaycanın idarəçilik sistemində tamamilə yeni yanaşma olardı. Lakin bunun üçün Konstitusiyanın tələbləri, demokratik legitimlik və hakimiyyət bölgüsü məsələləri ciddi şəkildə nəzərdən keçirilməlidir.

İran modeli ilə müqayisə: oxşarlıq var, fərqlər də az deyil

Bəzi insanlar bu ideyanı İranın idarəçilik sistemi ilə müqayisə edə bilərlər. İranda ali dini lider dövlətin əsas siyasi istiqamətlərinə və mühüm institutlarına təsir göstərən ali mövqeyə malikdir, prezident isə icra hakimiyyətinin rəhbəridir.

Lakin İran modeli dini əsaslara söykənir və Azərbaycan üçün avtomatik nümunə sayıla bilməz. Azərbaycanın öz tarixi, dünyəvi dövlətçilik ənənələri, hüquqi sistemi və milli maraqları var. Buna görə də hər hansı yeni idarəçilik modeli mütləq ölkəmizin konstitusion quruluşuna və xalqımızın iradəsinə uyğun hazırlanmalıdır.

Mənim təklifim İran sistemini təkrarlamaq deyil. Mənim arzum Azərbaycanın tarixi təcrübəsindən doğan, milli maraqlarını qoruyan və dövlətimizin gələcəyinə xidmət edən fərqli bir idarəçilik yanaşmasının müzakirəyə çıxarılmasıdır.

Tarixi xidmətlər qiymətləndirilməli, dövlətçilik gələcəyə hesablanmalıdır

Bir həqiqəti unutmamalıyıq: dövlətlər yalnız böyük qələbələrlə deyil, həmin qələbələrdən sonra qurduqları güclü hüquqi və siyasi institutlarla da tarixə düşürlər.

İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə əldə edilmiş hərbi-siyasi nəticələr Azərbaycan tarixində mühüm yer tutur. Bu xidmətlərin qiymətləndirilməsi məsələsi də cəmiyyətin, parlamentin və müvafiq dövlət institutlarının müzakirə edə biləcəyi mövzudur.

Amma dövlətçilik bir nəfərin fəaliyyəti ilə məhdudlaşmır. Dövlətin uzunömürlülüyü qanunların aliliyindən, güclü institutlardan, vətəndaş məsuliyyətindən və hakimiyyətin legitimliyindən asılıdır. Əsl tarixi irs həm də elə bir sistem qurmaqdır ki, ölkə gələcəkdə də öz gücünü, sabitliyini və müstəqilliyini qoruya bilsin.

Mən altı ildir səsləndirdiyim fikrin bu gün siyasi müzakirələrdə qarşılıq tapmasını əhəmiyyətli hesab edirəm. İstəyim budur ki, Azərbaycanın Zəfər tarixi layiqincə yaşadılsın, dövlətimizin suverenliyinin bərpasında əməyi olan insanlar unudulmasın və gələcək nəsillər bu tarixi qürurla öyrənsinlər.

Mənim mövqeyim aydındır: Azərbaycanın Zəfəri əbədidir, dövlətimizin suverenliyi toxunulmazdır, milli maraqlarımız isə bütün siyasi müzakirələrin fövqündə dayanmalıdır.

✍️ Vəli Əliyev

Milli Mənəviyyat
müstəqil, beynəlxalq qəzetin
Baş redaktoru]]>

18 Oktyabr — Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyinin Bərpası Günüdür. Bu tarix xalqımızın azadlıq arzusunun, milli iradəsinin və öz taleyinə sahib çıxmaq əzminin tarixi ifadəsidir.

1991-ci il oktyabrın 18-də Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti “Azərbaycan Respublikasının Dövlət Müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktı”nı qəbul etdi. Bununla Azərbaycan xalqı dövlət müstəqilliyini bərpa etdiyini bütün dünyaya bəyan etdi.

Müstəqillik yalnız dövlət sərhədləri, bayraq və himn demək deyil. Müstəqillik öz dilinə, tarixinə, mədəniyyətinə, milli-mənəvi dəyərlərinə sahib çıxmaq, gələcəyini özü müəyyənləşdirmək və öz dövlətinin məsuliyyətini daşımaqdır.

Biz bütün xalqların mədəniyyətinə hörmətlə yanaşmalı, dünyaya açıq olmalı, eyni zamanda öz milli kimliyimizi qorumalıyıq. Çünki öz köklərini unudan xalqın gələcəyə inamla addımlaması çətinləşir. Azərbaycançılıq, vətənpərvərlik və milli-mənəvi dəyərlərimiz müstəqilliyimizin mənəvi dayaqlarıdır.

Bu gün müstəqilliyimizi qorumaq hər birimizin vətəndaşlıq borcudur. Dövlətimizi sevmək yalnız sözlə deyil, dürüstlüklə, qanunlara hörmətlə, əməyə sədaqətlə, birliyimiz və gələcək nəsillərə məsuliyyətimizlə ölçülür.

Müstəqillik bizə əmanət edilən ən qiymətli sərvətlərdən biridir. Onu qorumaq, möhkəmləndirmək və gələcək nəsillərə daha güclü şəkildə ötürmək hamımızın ortaq vəzifəsidir.

Yaşasın müstəqil Azərbaycan! Yaşasın Azərbaycan xalqının azadlıq ruhu, milli birliyi və dövlətçilik iradəsi!

18 Oktyabr — Dövlət Müstəqilliyinin Bərpası Günümüz mübarək!

Vəli Əliyev

Milli Mənəviyyat
müstəqil, beynəlxalq qəzetin
Baş redaktoru]]>

Bəzi insanlar dünyaya sadəcə yaşamaq üçün gəlmirlər. Onlar bir xalqın yaddaşına çevrilmək, tarixə şahidlik etmək və həqiqətin səsini gələcək nəsillərə çatdırmaq üçün doğulurlar. Çingiz Mustafayev belə böyük şəxsiyyətlərdən idi.

Bu gün – 29 avqust, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, şəhid jurnalist Çingiz Fuad oğlu Mustafayevin doğum günüdür. O, 1960-cı il avqustun 29-da hərbçi ailəsində dünyaya göz açmış, ömrünün 31-ci ilində Vətən uğrunda şəhid olmuşdur.

Çingiz Mustafayev ixtisasca həkim idi. 1983-cü ildə Azərbaycan Tibb İnstitutunu bitirmiş, bir müddət həkim kimi çalışmışdı. Lakin Azərbaycanın taleyinin ağır sınaqlarla üz-üzə qaldığı illərdə onun əlində stetoskop yox, kamera oldu. O, jurnalistikanı sadəcə peşə kimi deyil, Vətən qarşısında mənəvi borc kimi qəbul etdi.

1991-ci ildən Azərbaycan Dövlət Televiziyasında reportyor kimi fəaliyyətə başlayan Çingiz Mustafayev cəbhə bölgələrinə gedərək müharibənin gerçəklərini lentə aldı. Onun çəkdiyi Xocalı faciəsinin dəhşətli görüntüləri Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılmasında mühüm rol oynadı. O, informasiya blokadasını yararaq Azərbaycanın haqq səsini beynəlxalq ictimaiyyətə çatdıran ən cəsur jurnalistlərdən birinə çevrildi.

Çingiz üçün kamera adi çəkiliş aparatı deyildi. Kamera onun silahı, lent isə tarixə yazdığı şahidlik idi.

O, ölümün yaxınlığında belə geri çəkilmədi. 1992-ci il iyunun 15-də Ağdam rayonunun Naxçıvanik kəndində döyüşü lentə alarkən mərmi qəlpəsi ilə şəhid oldu. Çingiz Mustafayev son nəfəsinə qədər peşəsinə və Vətəninə sadiq qaldı.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 6 noyabr 1992-ci il tarixli fərmanı ilə Çingiz Mustafayev ölümündən sonra “Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı” adına layiq görüldü.

Bu gün onun doğum günüdür. Əslində isə Çingiz Mustafayevin həyatı bizə bir həqiqəti xatırladır:

İnsan ömrünün uzunluğu ilə deyil, qoyduğu izlə ölçülür.

31 il yaşadı, amma 31 ilin sığdıra bilməyəcəyi qədər böyük bir tarix qoyub getdi. Onun kamerası susdu, amma lentə aldığı həqiqətlər danışmağa davam etdi. Onun ürəyi dayandı, amma Vətən sevgisi nəsillərin qəlbində yaşamağa başladı.

Çingiz Mustafayev jurnalistikanın yalnız xəbər çatdırmaq olmadığını sübut etdi. Bəzən jurnalist tarixin gözü, xalqın vicdanı və həqiqətin sonuncu şahidi olur.

Bu gün onun qarşısında ehtiramla baş əyirik.

Ruhun şad olsun, Milli Qəhrəman!
Sənin kameran susmadı – Azərbaycanın yaddaşında əbədi danışdı.

Milli Mənəviyyat müstəqil ,beynəlxalq qəzetinin
Baş redaktor:
Vəli Əliyev]]>

Tarixçilər və ədəbiyyatşünaslar illərdir baş sındırırlar: Aşıq Ələsgər yazı-pozu bilmirdi, bəs bu qədər fəlsəfəni, bu qədər elmi haradan əldə etmişdi? Məktəb yox, universitet yox, hətta "internet" adlı bəla da yox. Amma kişi qarşısına bir gözəl çıxan kimi dərhal elan edirdi: "Ələsgərəm, hər elmidən halıyam..."
Bəli, əziz oxucular, Ələsgər babamızın "Google" axtarış motoruna ehtiyacı yox idi. O, kainatın məlumat bazasına birbaşa "Wi-Fi"sız qoşulurdu.
Diplomsuz Professorun Fəlsəfəsi
İndiki dövrdə əlində iki-üç diplomu olanlar belə bəzən "hər elmdən halı" olduqlarını sübut etmək üçün saatlarla dil tökürlər. Amma bizim Aşıq nə etdi? Bir qələm götürüb kağıza cızmaq əvəzinə, birbaşa ürəyə "yazdı".
Onun "hər elmdən halıyam" iddiası əslində dövrün təhsil sisteminə verilmiş ən böyük satirik cavab idi.
Biologiya? Ələsgər gözəl qızın gözündəki işıqdan, yanağındakı rəngdən insanın ruhunu oxuyurdu.
Geologiya? Göyçə dağlarının hər daşını, hər qayasını şeirə elə bağlayırdı ki, geoloqlar utanıb yerə girərdi.
Psixologiya? Qarşısındakının nə deyəcəyini, nə hiss edəcəyini qafiyədən əvvəl bilirdi.
"Oxumayanlar"ın Zəfəri
Aşıq Ələsgər sübut etdi ki, əgər ürəyində "yaddaş" varsa, kağıza ehtiyac qalmır. O, oxumağı bilməməklə əslində özünü "formatlamışdı". Beyni lazımsız, darıxdırıcı kitablarla dolu deyildi; tamamilə şeirə, gözəlliyə və həqiqətə ayrılmışdı.
İndi isə bəzi "ziyalılar" ona irad tutur: "Necə yəni, savadsız ola-ola hər elmi bilmək olar?"
Əzizlərim, cavab çox sadədir: Aşıq Ələsgər "həyat fakültəsini" qırmızı diplomla bitirmişdi. O, qələmi kağıza çəkməmişdi, amma taleyi xalqın yaddaşına qızıl hərflərlə yazmışdı. Həm də heç bir "düzəliş" (redaktə) etməyə ehtiyac qalmadan!
Nəticə olaraq, növbəti dəfə kimisə "savadsız" adlandırmazdan əvvəl, yaxşıca düşünün. Bəlkə də o adam elə Ələsgər kimi kainatın kodlarını sındırıb, sadəcə sizin onu oxuyacaq qədər "savadınız" yoxdur.
Milli Mənəviyyat
müstəqil, beynəlxalq
qəzetinin
Baş redaktoru :
Vəli Əliyev]]>

BAKI. 108 il əvvəl, 1918-ci ilin martın 30-u gecə saatlarından başlayaraq Bakıda və Azərbaycanın digər bölgələrində dinc azərbaycanlılara qarşı törədilən kütləvi qırğınlar xalqımızın yaddaşına silinməz bir damğa kimi həkk olunub. Bakı Soveti və erməni daşnak silahlı dəstələri tərəfindən həyata keçirilən bu amansız cinayətlər nəticəsində on minlərlə soydaşımız yalnız milli mənsubiyyətinə görə qətlə yetirilmişdir.
Soyqırımın Coğrafiyası və Miqyası
Mart hadisələri təkcə Bakı şəhəri ilə məhdudlaşmamış, Şamaxı, Quba, Xaçmaz, Lənkəran, Hacıqabul və Salyan kimi bölgələri də əhatə etmişdir. Arxiv sənədləri göstərir ki:
Şamaxıda 75 kənd tamamilə məhv edilmiş, minlərlə dinc sakin öldürülmüşdür.
Qubada "Qanlı dərə" adlanan ərazidə törədilən cinayətlərin izləri bu gün də kütləvi məzarlıqlar şəklində qalmaqdadır.
Bakıda dinc əhali ilə yanaşı, tarixi abidələrimiz, məscidlərimiz və mədəniyyət ocaqlarımız da hədəfə alınmış, "İsmailiyyə" binası yandırılmışdır.
Siyasi Qiymət və "Milli Matəm"
Uzun illər boyu sovet ideologiyasının pərdəarxasında gizlədilən bu həqiqətlər, yalnız müstəqillik qazanıldıqdan sonra öz real qiymətini tapdı. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 26 mart 1998-ci il tarixli fərmanı ilə martın 31-i rəsmi olaraq "Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü" elan edildi. Bu fərman xalqımızın başına gətirilən müsibətlərə verilən ilk hüquqi-siyasi qiymət oldu.
Unutmadıq, Unutdurmarıq!
Bu gün biz təkcə itirdiklərimizə ağlamırıq, həm də tariximizin dərslərini gələcək nəsillərə ötürürük. 1918-ci ilin martında tökülən qanlar bizim müstəqillik yolundakı iradəmizi qıra bilmədi. Əksinə, cəmi iki ay sonra — 1918-ci ilin mayında Şərqin ilk demokratik respublikası olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti məhz bu sarsılmaz ruh üzərində quruldu.
"Bizim tariximiz həm də bizim ibrət dərsimizdir. 31 Mart hadisələrini anmaq, gələcəkdə bu kimi faciələrin təkrarlanmaması üçün güclü dövlət və sarsılmaz birlik nümayiş etdirmək deməkdir."
Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin!
Milli Mənəviyyat
müstəqil, beynəlxalq qəzetinin
Baş redaktoru :
Vəli Əliyev
31 Mart 2026]]>

26 fevral – Azərbaycan xalqının yaddaşına qanla yazılmış bir tarixdir. 1992-ci ilin qarlı, şaxtalı fevral gecəsində Xocalı şəhərində insanlığa qarşı misli görünməmiş vəhşilik törədildi. Bu faciə təkcə bir şəhərin deyil, bütöv bir millətin taleyinə vurulan ağır zərbə, insanlığın vicdanına yazılmış qanlı bir ləkədir.
Tarixin susmayan harayı
1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Xocalı şəhəri mühasirəyə alındı. Dinc əhali – qadınlar, uşaqlar, qocalar amansızcasına qətlə yetirildi. Rəsmi məlumatlara görə 613 nəfər şəhid oldu, onlardan 63-ü uşaq, 106-sı qadın idi. Yüzlərlə insan yaralandı, əsir götürüldü, taleyi naməlum qalanlar oldu. Bu, sadəcə hərbi əməliyyat deyildi – bu, mülki əhaliyə qarşı planlı qətliam idi.
Xocalıda öldürülən hər bir insan bir ailənin ümid çırağı, bir ocağın istiliyi idi. Ana fəryadı, atasız qalan körpələrin baxışları, yurd yerindən didərgin düşən insanların nisgili bu gün də yaddaşımızda yaşayır.
Xocalı – milli yaddaş və ədalət çağırışı
Xocalı faciəsi xalqımızın milli yaddaşının ayrılmaz parçasıdır. Bu hadisə göstərdi ki, torpaq sadəcə coğrafi məkan deyil – o, namusdur, qeyrətdir, şəhid qanı ilə yoğrulmuş müqəddəs əmanətdir.
Bu gün Xocalı soyqırımı dünyanın müxtəlif ölkələrində tanınır və insanlığa qarşı cinayət kimi qəbul edilir. “Xocalıya ədalət!” çağırışı artıq beynəlxalq tribunaların da gündəmindədir. Lakin ədalət yalnız tanınmaqla tamamlanmır – ədalət cinayətkarların hüquqi və mənəvi mühakiməsidir.
Şəhidlərin ruhu qarşısında borcumuz
Xocalı şəhidlərinin ruhu qarşısında ən böyük borcumuz milli birliyimizi qorumaq, tariximizi unutdurmamaq və gələcək nəsillərə həqiqətləri olduğu kimi çatdırmaqdır. Çünki unutqan xalqın gələcəyi olmaz. Tarixi unutmaq isə faciələrin təkrarına zəmin yaradar.
Bu gün azad Qarabağ torpaqlarında dalğalanan üçrəngli bayrağımız həm də Xocalı şəhidlərinin ruhuna ucaldılmış ədalət rəmzidir. Onların qanı yerdə qalmadı – xalqımızın mübarizə əzmi və dövlətimizin qətiyyəti nəticəsində tarixi ədalət bərpa olundu.
Unutmadıq, unutdurmayacağıq!
26 fevral – hüzn günüdür. Amma bu hüzn içində qürur da var. Çünki biz şəhidlərimizi anmaqla yanaşı, onların amalına sahib çıxırıq. Hər il bu tarixdə yandırılan şamlar təkcə matəm deyil, həm də yaddaşın, dirənişin və milli ruhun işığıdır.
Xocalı – təkcə bir şəhərin adı deyil. Xocalı bir haraydır, bir ədalət çağırışıdır, bir millətin sınmayan iradəsidir.
Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin. Ruhları şad olsun.
Xocalını unutmadıq, unutdurmayacağıq!]]>

✍️Vəli Əliyev yazır

Bu gün böyük dövlət xadiminin, istiqlal mücahidinin doğum günüdür
Bu gün Azərbaycan tarixinin ən şərəfli adlarından birinin — Məmmədəmin Rəsulzadənin doğum günüdür. Bu tarix təkcə bir şəxsiyyətin dünyaya gəldiyi gün deyil; bu tarix azadlıq ideyasının, milli şüurun və dövlətçilik iradəsinin təntənəsidir. Rəsulzadə elə bir ömür yaşadı ki, həmin ömür bütövlükdə bir xalqın taleyi ilə qovuşdu, bir millətin gələcək yolunu işıqlandırdı.
Millətin oyanışı ilə başlayan yol
XIX əsrin sonu — XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan cəmiyyəti ziddiyyətli, lakin ümidli bir mərhələdən keçirdi. Cəhalətə qarşı maarifçilik, zülmə qarşı azadlıq çağırışları güclənirdi. Məhz belə bir tarixi dönəmdə yetişən Məmmədəmin Rəsulzadə gənc yaşlarından publisistik fəaliyyəti, siyasi düşüncəsi və təşkilatçılıq bacarığı ilə seçildi. O, qələmi silah, sözü sipər edənlərdən idi. Yazıları ilə xalqın yaddaşını oyadır, millət anlayışını ideyadan həyata daşıyırdı.
“Bir kərə yüksələn bayraq...”
1918-ci il 28 May — Azərbaycan tarixinin qızıl səhifəsi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti elan edildi. Bu tarixi hadisənin ideoloji memarlarından və siyasi liderlərindən biri məhz Məmmədəmin Rəsulzadə idi. Onun dillərə düşən, nəsillərin yaddaşına hopan kəlamı — “Bir kərə yüksələn bayraq, bir daha enməz” — təkcə şüar deyil, milli and, dövlətçilik əqidəsidir.
Cəmi 23 ay yaşasa da, Cümhuriyyət parlamenti, çoxpartiyalı siyasi sistem, qadınlara seçki hüququ, milli ordu, təhsil və mətbuat azadlığı kimi demokratik dəyərləri regionda ilk dəfə tətbiq etdi. Bu, Rəsulzadənin azad, hüquqi və müasir dövlət baxışının real təcəssümü idi.
Mühacirətdə də Vətən üçün yaşanan ömür
Cümhuriyyətin süqutundan sonra Rəsulzadə üçün ömrün ən çətin mərhələsi başladı — mühacirət illəri. Lakin o, Vətəndən uzaqda olsa da, Vətənsiz olmadı. Avropada, Türkiyədə, müxtəlif ölkələrdə Azərbaycan həqiqətlərini dünyaya çatdırdı, milli ideyanı diri saxladı. Onun mühacirətdə yazdığı əsərlər, məqalələr, siyasi çıxışlar sübut etdi ki, ideallar coğrafiya tanımır.
Rəsulzadə üçün istiqlal keçmiş xatirə yox, gələcək missiya idi. O inanırdı ki, xalq bir gün yenidən öz dövlətinə qovuşacaq. Tarix onun haqlı olduğunu göstərdi.
Bu günün baxış bucağından Rəsulzadə irsi
Müstəqil Azərbaycan bu gün Rəsulzadənin arzuladığı dövlətçilik yolunda addımlayır. Milli suverenlik, güclü dövlət, beynəlxalq nüfuz, gənclərin vətənpərvər ruhda yetişdirilməsi — bütün bunlar Rəsulzadə ideyalarının müasir dövrdə davamıdır. Onun irsi təkcə tarix kitablarında deyil, dövlət düşüncəmizdə, siyasi mədəniyyətimizdə, milli yaddaşımızdadır.
Sözlə başlayan, dövlətlə tamamlanan ömür
Məmmədəmin Rəsulzadə sübut etdi ki, bir insanın ömrü bütöv bir millətin taleyinə çevrilə bilər. O, xalqına inanaraq yazdı, mübarizə apardı, qurban verdi. Bu gün onun doğum gününü anmaq — sadəcə keçmişə ehtiram deyil, gələcəyə məsuliyyətdir.
Çünki Rəsulzadə bizə bir həqiqəti miras qoydu: azadlıq verilmir, qazanılır; dövlət qurulur, qorunur; millət isə o zaman yaşayır ki, öz sözünə, öz iradəsinə sahib olsun.
Doğum günün mübarək, istiqlal memarı!
Adın tariximizdə, ruhun dövlətimizin üstündə daim ucalarda olacaq.]]>

Azərbaycan dövlətçiliyinin formalaşmasında, möhkəmlənməsində və bu günkü güclü mövqeyə çatmasında müstəsna xidmətləri olan Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi irsi çoxşaxəli və dərin məzmunludur. Bu irsin ən strateji və uzaqgörən istiqamətlərindən biri isə gənclər siyasəti olmuşdur. Çünki Heydər Əliyev üçün gənclər sadəcə cəmiyyətin bir təbəqəsi deyil, dövlətin sabahı, millətin taleyi, müstəqilliyin təminatçısı idi.
Gənclərə inamla qurulan dövlət fəlsəfəsi
Ulu Öndər Heydər Əliyev hələ sovet dövründə rəhbər vəzifələrdə çalışarkən belə gənclərin potensialına xüsusi önəm verirdi. Onun siyasi düşüncəsində gənclər yalnız icraedici qüvvə deyil, düşünən, təşəbbüs göstərən, milli maraqları dərk edən intellektual təbəqə kimi qiymətləndirilirdi. Məhz bu baxış nəticəsində Azərbaycan gəncliyi zamanla cəmiyyətin aparıcı qüvvəsinə çevrildi.
Heydər Əliyev dəfələrlə çıxışlarında vurğulayırdı ki, “Gənclər bizim gələcəyimizdir, müstəqil Azərbaycanın davamçılarıdır.” Bu fikir sadəcə ritorik çağırış deyil, konkret dövlət siyasətinə çevrilmiş prinsip idi. Müstəqilliyin ilk illərində ölkənin üzləşdiyi ağır siyasi, iqtisadi və sosial böhran şəraitində belə Ulu Öndər gənclərə ümidini itirmədi, əksinə, onları dövlət quruculuğuna cəlb etdi.
Müstəqillik dövründə gənclər siyasətinin təməli
1993-cü ildə xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev, ölkəni xaosdan xilas etməklə yanaşı, sistemli gənclər siyasətinin hüquqi və institusional əsaslarını yaratdı. 1994-cü ildə Gənclər və İdman Nazirliyinin yaradılması bu sahədə atılan mühüm addımlardan biri oldu. Bu addım göstərdi ki, gənclər məsələsi dövlət üçün təsadüfi yox, prioritet istiqamətdir.
1996-cı ildə keçirilən Azərbaycan Gənclərinin I Forumu isə gənclərin ictimai-siyasi həyatda fəal iştirakının rəmzinə çevrildi. Ulu Öndərin forumdakı çıxışı gəncliyə ünvanlanmış bir inam manifesti idi. O, gənclərin problemlərini dinlədi, onların təkliflərinə dəyər verdi və bir daha sübut etdi ki, dövlət rəhbəri gənclərlə eyni dili danışa bilir.
Təhsil, elm və milli kadr siyasəti
Heydər Əliyevin gənclər siyasətinin əsas dayaqlarından biri təhsil idi. O, yaxşı anlayırdı ki, savadlı, milli düşüncəli, dünyagörüşlü gənclər olmadan güclü dövlət qurmaq mümkün deyil. Bu məqsədlə yüzlərlə gəncin xarici ölkələrdə təhsil almasına şərait yaradıldı, elmi potensialın inkişafı üçün dövlət dəstəyi gücləndirildi.
Ulu Öndər gənclərin milli kimlik, vətənpərvərlik və dövlətçilik ruhunda yetişməsini əsas şərt sayırdı. Onun üçün gənc yalnız diplomlu mütəxəssis deyil, mənəvi cəhətdən formalaşmış vətəndaş olmalı idi. Bu yanaşma Azərbaycan gəncliyini yad ideologiyalardan qoruyan güclü sipərə çevrildi.
Prezident İlham Əliyev: davamlı və müasir gənclər siyasəti
Bu gün Ulu Öndərin müəyyən etdiyi gənclər siyasəti Prezident İlham Əliyev tərəfindən yeni dövrün tələblərinə uyğun şəkildə uğurla davam etdirilir. Prezident İlham Əliyev gəncləri dövlətin əsas strateji resursu hesab edir və bunu konkret addımlarla təsdiqləyir.
Son illərdə gənclərin məşğulluğu, sosial müdafiəsi, təhsili və ictimai fəallığı istiqamətində çoxsaylı dövlət proqramları həyata keçirilir. “Azərbaycan Gəncliyi” Dövlət Proqramları, gənclərin startap təşəbbüslərinə dəstək, könüllülük hərəkatının genişlənməsi, gənclərin beynəlxalq platformalarda təmsil olunması bu siyasətin bariz nümunələridir.
Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Azərbaycan gəncliyi Prezident İlham Əliyevin ətrafında sıx birləşərək, Heydər Əliyev məktəbinin yetirmələri olduğunu bütün dünyaya sübut etdi. Döyüş meydanında, informasiya savaşında, diplomatik müstəvidə gənclər ölkənin haqq səsini ucaltdılar.
Gənclər – dövlətin sabahına aparan yol
Bu gün Azərbaycan gəncliyi azad düşüncəli, vətənpərvər, müasir və milli dəyərlərə bağlı bir nəsildir. Bu reallığın kökündə Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti və Prezident İlham Əliyevin ardıcıl qayğısı dayanır. Dövlət-gənclər münasibətləri formal çərçivədən çıxaraq, etimada əsaslanan tərəfdaşlığa çevrilib.
Gənclərə verilən hər bir imkan, əslində Azərbaycanın gələcəyinə qoyulan sərmayədir. Bu gün inşa edilən məktəblər, universitetlər, yaradılan texnoparklar, idman kompleksləri, gənclər evləri bir məqsədə xidmət edir: güclü, müstəqil və davamlı Azərbaycan dövləti.
Nəticə
Heydər Əliyev gənclərə sadəcə ümid etmirdi — onlara inanırdı. Bu inam isə təsadüfi deyil, strateji düşüncənin nəticəsi idi. Prezident İlham Əliyev isə bu inamı müasir çağırışlarla birləşdirərək, Azərbaycan gəncliyini regionun və dünyanın fəal aktoruna çevirir.
Bu gün qürurla deyə bilərik ki, Heydər Əliyev siyasətində gənclər həqiqətən də güclü gələcəyin təməlidir. Bu təməl möhkəmdir, çünki dövlətin iradəsi, liderin qayğısı və gənclərin vətən sevgisi üzərində qurulub.
YAP-Culfa rayon təşkilatının üzvü
Emil Vəliyev]]>

✍️ Vəli Əliyev yazır
20 Yanvar 1990-cı il Azərbaycan xalqının taleyində təkcə bir faciə deyil, həm də milli oyanışın, ləyaqətin və azadlıq ruhunun qanla möhürləndiyi gündür. Həmin gecə Bakının küçələrinə yeridilən ağır texnika yalnız günahsız insanları deyil, bir imperiyanın illərlə qorxuyla saxladığı yalan səddini də darmadağın etdi.
O gecə şəhid olanlar silahsız idi. Onların əlində silah yox, ürəyində Vətən sevgisi, dilində azadlıq kəlməsi vardı. Tankların qarşısına çıxan bu insanlar öz canları bahasına bir həqiqəti sübut etdilər: Azərbaycan xalqını qorxu ilə susdurmaq mümkün deyil. Qan axıdıldı, amma iradə sındırıla bilmədi.
20 Yanvar şəhidlərinin ən böyük dərsi milli-mənəvi dəyərlərimizə sədaqət oldu. Ana balasını itirdi, ata övlad acısı çəkdi, ailələr yarımçıq qaldı. Amma heç kim Vətəni yarımçıq qoymadı. Bu xalq öz övladlarını torpağa tapşırarkən başını dik tutdu, çünki bilirdi — bu itki mənasız deyil, bu ölüm azadlıq yolunda verilən haqqdır.
Bizim mədəniyyətimizdə şəhidlik ən uca mərtəbədir. 20 Yanvar şəhidləri də məhz bu zirvəyə yüksəldilər. Onlar yalnız bir dövrün deyil, bütün zamanların qəhrəmanlarıdır. Bu gün azad nəfəs alırıqsa, bayrağımız müstəqil dövlətin səmasında dalğalanırsa, bunun təməlində o gecənin şəhid qanı dayanır.
20 Yanvar həm də milli yaddaşımızın sınağıdır. Bu günü unutmaq — özümüzü unutmaqdır. Gənc nəsil bilməlidir ki, azadlıq hazır verilmir, onu qorumaq üçün bəzən ən qiymətli olan — can verilir. Tarix dərsliklərdə yox, şəhid məzarlarında yazılır.
Bu faciəni anarkən yalnız kədər deyil, qürur da hiss edirik. Çünki 20 Yanvar Azərbaycan xalqının diz çökmədiyini, zülmə boyun əymədiyini bütün dünyaya göstərdi. O gecə şəhid olanların ruhu bu gün də bizdən bir şey istəyir: birliyimizi, milli-mənəvi dəyərlərimizi, dövlətimizi qorumağı.
Allah bütün 20 Yanvar şəhidlərinə rəhmət eləsin. Onların xatirəsi qəlbimizdə, adı tariximizdə, yolu isə gələcəyimizdə əbədi yaşayacaq.
Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz!

Baş redaktor:
Vəli Əliyev]]>